Erişah Arıcan ve Finansın Kilit Odaları: Sessiz Yükselişin 5 Perde Arkası

Kürsüden karar verici koltuğuna geçişler genelde gürültülü olur. Erişah Arıcan için bu eşik, Marmara Üniversitesi İktisat Fakültesi Bankacılık ve Sigortacılık Enstitüsü koridorlarında sessizce aşıldı. Berat Albayrak'ın doktora tez danışmanlığıyla kamuoyu radarına giren Arıcan, makroekonomi ve para politikası alanındaki akademik mesaisini hiçbir zaman salt teoride bırakmadı. İşin aslı, Ankara ve İstanbul arasındaki bürokrasi köprüsünü kurarken arkasına aldığı en büyük güç, finansın teknik diline olan tartışmasız hâkimiyetiydi.

İstinye'deki gong törenleri her zaman vitrindir. Arka plandaki hesap ise Borsa İstanbul'un 2018 sonrası yeniden yapılandırılmasında Arıcan'ın Yönetim Kurulu Başkanlığı sıfatıyla aldığı inisiyatiflerle şekillendi. Yabancı yatırımcı kompozisyonunun değiştiği, yerli bireysel yatırımcı sayısının milyonlarla telaffuz edildiği çalkantılı bir dönemde kurumu yönetti. Halka arz dalgalarının regülasyon baskısıyla karşılaştığı her kriz anında, piyasayı germeden regülatör kurumlarla denge kurmayı başardı.

Milyarlarca dolarlık stratejik portföy tek bir masada yönetiliyor. Türkiye Varlık Fonu (TVF) Başkanvekilliği, Arıcan'ın Türk finans mimarisindeki asıl ağırlık merkezini temsil ediyor. Cumhurbaşkanı'nın başkanlık ettiği fonda telekomünikasyondan madenciliğe, kamu bankalarından limanlara kadar devasa bir havuzun operasyonel kararlarında imzası var. Pratikte bu görev, sadece bir yönetim kurulu üyeliği değil; devlet kapitalizminin piyasa dinamikleriyle temas ettiği en hassas fay hattını yönetmek anlamına geliyor.

Sessizlik bazen en etkili kriz yönetimidir. Arıcan, ekonomi bürokrasisinde adı en sık geçen isimlerden biri olmasına rağmen televizyon stüdyolarından ve manşet polemiklerinden ısrarla uzak durdu. Muhalefet ve köşe yazarları tarafından yöneltilen eleştirilere ya da kulislerdeki kadrolaşma iddialarına hiçbir zaman doğrudan söz düellosuyla yanıt vermedi. Farkı şu: Kamuoyu önünde tartışmak yerine, SPK, Merkez Bankası ve Hazine üçgeninde kurumlar arası yazışmaların ve kurumsal dengelerin gücüne sığındı.

Bürokraside güç dengeleri hızla yer değiştirir. Son dönemde adliye koridorlarından yansıyan fon soruşturmaları, tefecilik ve kayıt dışı sermaye operasyonları konuşulurken, regülatör kurumların tepesindeki isimlerin pozisyonu kaçınılmaz olarak yeniden mercek altına alındı. Cumhurbaşkanlığı'nın 'en küçük taviz olmayacak' vurgusu yaptığı bir konjonktürde, finansal kurumların şeffaflığı tartışılıyor. Arıcan ise Borsa İstanbul ve TVF hattındaki kilit rolünü koruyarak piyasa stabilitesinin temel çıpası olma iddiasını sürdürüyor.